Kèm với việc mở rộng danh mục dự án thuộc thẩm quyết chấp thuận đầu tư của Thủ tướng Chính phủ, ông Đỗ Nhất Hoàng, Thư ký Ban soạn thảo Dự thảo Nghị định, cho biết, ba phương án về cấp giấy chứng nhận đầu tư cho các dự án này cũng được đưa ra.

Phương án thứ nhất là các dự án quan trọng quốc gia, các dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ và các dự án thực hiện trên địa bàn nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp giấy chứng nhận đầu tư.

Theo phương án hai, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ có ý kiến thẩm tra với các dự án này trước khi UBND cấp tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư.

Phương án ba, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ chịu trách nhiệm tổ chức việc thẩm tra các dự án này trước khi UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư.

"Cho tới thời điểm này, phương án thứ hai đang nhận được nhiều sự ủng hộ. Chúng tôi đang tiếp tục lấy ý kiến để hoàn thiện Dự thảo Nghị định theo hướng tập trung giải quyết những vướng mắc, những vấn đề bức xúc nhất trong thực hiện pháp luật về đầu tư hiện tại", ông Hoàng cho biết.

Đặc biệt, theo Dự thảo Nghị định này, việc kiểm soát tiến độ thực hiện vốn đầu tư, tiến độ xây dựng cũng như tiến độ thực hiện các mục tiêu của dự án đã được yêu cầu khá chặt chẽ. Theo đó, chủ đầu tư tự xác định và ghi vào giấy chứng nhận đầu tư tiến độ và phần việc cụ thể của dự án. "Đối với trường hợp dự án được thực hiện thành nhiều giai đoạn khác nhau, nhà đầu tư phải giải trình rõ về từng giai đoạn triển khai dự án để làm cơ sở thẩm tra và giám sát tiến độ thực hiện dự án", ông Hoàng nói.

Nếu Dự thảo Nghị định này được chấp thuận và có hiệu lực thi hành, tình trạng khởi công dự án lấy lệ, thực hiện nhỏ giọt, lách các quy định hiện hành về thực hiện dự án, nhất là đối với các dự án có quy mô sử dụng đất lớn, sẽ có thể được hoá giải.

Cụ thể hơn, Dự thảo Nghị định yêu cầu chủ đầu tư phải nộp báo cáo tiến độ thực hiện dự án đầu tư cho cơ quan cấp giấy chứng nhận đầu tư chậm nhất vào ngày 30/1 và 31/7 hàng năm.

So với nội dung của giấy chứng nhận đầu tư hiện hành, các nội dung mới này sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện trách nhiệm hậu kiểm đối với tiến độ dự án, điều mà hiện nay hầu như chưa thể thực hiện được. "Dựa trên các tiêu chí về hiệu quả sử dụng đất, các nguồn tài nguyên, khoáng sản có liên quan; các mục tiêu kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng của địa phương và của quốc gia và tính hợp lý của thời gian tiến hành các thủ tục cần thiết, xây dựng công trình và lắp đặt thiết bị..., cơ quan cấp giấy chứng nhận đầu tư có quyền yêu cầu nhà đầu tư sửa đổi, bổ sung hoặc điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án đầu tư cho phù hợp", ông Hoàng cho biết.

Như vậy, trong trường hợp các quan điểm này được chấp thuận, cơ chế phân cấp cũng như quản lý đầu tư sẽ có sự thay đổi khá lớn. Vai trò của cơ quan quản lý đầu tư cấp Trung ương cũng như trách nhiệm của chính các chủ đầu tư đang được xác định cụ thể và trách nhiệm cao hơn trong cơ chế phân cấp hiện tại.

Bàn về cơ chế phân cấp, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, có ba điều kiện cần để cho cơ chế này thông suốt.

Thứ nhất là các quy định rạch ròi quyền và trách nhiệm của từng cấp.

Thứ hai là năng lực của các địa phương trong lựa chọn và ra quyết định.

Thứ ba là vai trò giám sát của Trung ương, các ban, ngành trong giám sát các quyết định đầu tư  của các địa phương.

Những thay đổi để cơ chế phân cấp thông suốt đang được cân nhắc, bắt đầu từ trách nhiệm phối hợp chặt chẽ trong việc cấp phép và quản lý các dự án, đặc biệt là các dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng như trách nhiệm của các nhà đầu tư...

Nguồn: VIR